Ogólna charakterystyka

Powierzchnia: 84 km2 - (5,4% pow. powiatu)
Ludność: 10 262 mieszk. - (4,9% ludności powiatu)

Sołectwa gminy:

Białawoda, Bilsko, Łęki, Łososina Dolna, Łyczanka, Michalczowa, Rąbkowa, Rojówka, Skrzętla, Stańkowa, Świdnik, Tabaszowa, Tęgoborze, Witowice Dolne, Witowice Górne, Wronowice, Zawadka, Znamirowice, Żbikowice.

Informacje kulturalne

Kultura:
• Zespół Pieśni i Tańca „Jakubkowianie” z Łososiny Dolnej
• Orkiestra OSP z Tęgoborzy
• Orkiestra Parafialno – Gminna z Łososiny Dolnej
• Grupa Regionalna - Michalczowa.

Historia

Historia tych terenów sięga początków XIV wieku. To wtedy w dolinie rzeki Łososina powstała wieś Jakubowie, później nazwana Łososina. Kilka kilometrów dalej została założona wieś Tęgoborze. Przez obszar ten wówczas przebiegał trakt, po którym poruszały się karawany kupieckie. Sprzyjało to rozwojowi kulturalnemu i gospodarczemu tych wsi.

Zabytki kulturalne

• Białawoda – szczyt góry zwany „Zamczysko” ,a którym według legendy miało stać kiedyś miasto, wykopaliska z 1964 roku dowiodły istnienia tutaj kultury łużyckiej,
• Jodłowiec – w okresie międzywojennym istniał tutaj Ośrodek Lotnictwa Szybowcowego.
• Łyczanka – kapliczka św. Ducha.
• Tabaszowa – przeniesiono tu z Tęgoborzy drewniany kościółek konstrukcji zrębowej pw. Św. Mikołaja. Pochodzi on z 1753 roku. Kościół jest jednonawowy, posiada zamknięte wielobocznie prezbiterium. Wyposażenie świątyni rokokowe.
• Tęgoborze – zabytkowy, drewniany kościół konstrukcji zrębowej z XVIII wieku , przeniesiono stąd do Tabaszowej.
• Tęgoborze – klasycystyczny, murowany parterowy dwór z przełomu XVIII i XIX wieku. Posiada on czterospadowy dach, ozdobiony czterokolumnowym portykiem. Obok murowana oficyna z pocz. XIX wieku.
• Tęgoborze – współczesny murowany kościół parafialny z 1969 roku, zaprojektowany przez Tadeusza Brzozę, znanego taternika z lat 30-tych.
• Witowice Dolne – stary dwór ziemiański.

Atrakcje przyrodnicze

• Lipa na dziedzińcu dawnego kościoła Św. Mikołaja mająca 660 cm obwodu,
• Z okolic Tabaszowej piękne widoki na Jezioro Rożnowskie oraz otaczające jezioro kulminacje Dąbrowskiej Góry, Zawala, Majdanu, Kobylnicy.
• Roślinność gatunkowo: buk, dąb, jadła, sosna.
• Rezerwat Białowodzka Góra – naturalny zespół buczyny karpackiej i dąbrowy z roślinnością skalną. Występuje tutaj gatunek chroniony: lilia złotogłów, pełnik europejski, języczek pospolity.
• Świat fauny tworzą: jelenie, sarny, dziki, lisy, zające, kuny, bażanty, kuropatwy.
• Osobliwością świata zwierzęcego jest: puchacz, bocian czarny, kruk, kania rdzawa, pustułka. Na uwagę zasługują płazy: salamandra plamista, traszka górska, ropuchy i żaby. Gady: żmija zygzakowata, padalec, jaszczurka, zaskroniec.
• Ciekawostką przyrodniczą jest występowanie od powodzi z 1997 roku bobrów, wydr. Zostały one przeniesione tutaj przez „wielką wodę” Dunajca.