Zabytki, miejsca sakralne i kultu są ważną atrakcją turystyczną na terenie danego regionu. Świadczą o jego wartości kulturowej, historycznej, naukowej. Każdy ma swoją historię. Osoby pasjonujące się historią na pewno z zainteresowaniem i należytą uwagą zwiedzać będą zabytki. Zabytki są wspólnym dobrem kultury regionu. Na terenie gminy Łososina Dolna i jej okolic występują miejsca godne zwiedzenia np:

- kościółki na szlaku architektury drewnianej
- ruiny zamków i dwory szlacheckie

Szlak architektury drewnianej

Bogactwo i atrakcyjność architektury drewnianej Małopolski zarówno pod względem kulturowym, jak i turystycznym zadecydowały o opracowaniu koncepcji Szlaku Architektury Drewnianej o długości ponad 1500 km.

Na szlaku znajdą się 232 najbardziej wartościowe obiekty budownictwa drewnianego w małopolsce, w tym 123 kościoły, 39 cerkwi, 25 zespołów zabudowy wiejskiej i małomiasteczkowej, 27 placówek muzealnych w zabytkowych obiektach drewnianych, wliczając w to 9 skansenów oraz 14 dworów.

Obecnie przygotowywana jest infrastruktura techniczna szlaku związaną z oznakowaniem regionu. Koncepcja Szlaku Architektury Drewnianej zakłada jego przebieg poprzez sąsiednie regiony Podkarpacie i Śląsk.

Szlak stanie się nowym produktem turystycznym, prezentującym na tle piękna krajobrazu, różnorodność a zarazem unikatowość budownictwa drewnianego w regionie.

W Łososinie Donej – Jakubkowicach obok współczesnej świątyni stał zabytkowy kościół 1739 r. Drewniany konstrukcji zrębowej z kwadratową wieżą zbudowaną „na słup” od strony zachodniej. Otaczał go kamienny mur z 1847 r z bramami i pięcioma kaplicami. Wyposażenie wnętrza z XVII-XIX w – między innymi na wklęsło. wypukłym parapecie rokokowa polichromia z drugiej połowy XVII w, na podprożu głównego portalu płaskorzeźbione fasetony
Ołtarz główny w stylu regencji, w nim rzeźba z XVIII w. Polichromia z 1966 r., wykonana według projektu Marii Ritter
z Nowego Sącza. Obecnie kościół został przeniesiony do skansenu w Nowym Sączu.

KOŚCIOŁY I KAPLICE
Na terenie gminy Łososina Dolna funkcjonuje 5 parafii rzymsko- katolickich. Każda z nich szczyci się przepięknymi świątyniami. Oprócz kościołów parafialnych na terenie gminy znajduje się 8 kaplic :
- w Łękach- zbudowana z kamienia w 1858 roku,
- w Łososinie Dolnej nad Łęcznem i na starym cmentarzu
- Stańkowej - zbudowana z kamienia w 1883 roku, wewnątrz rzeźba Matki Boskiej Bolesnej,
- na „ Morsztynówce"- pod wezwaniem Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, wybudowana w 1955 roku,
- Łyczance - pod wezwaniem św. Ducha z 1966 roku,
- Rąbkowej - pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski z 1931 roku,
- Skrzętli - ku czci matki Boskiej Częstochowskiej, wybudowana po 1945 roku,
- Zawadce- Rozdzielu - pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski.

Wszystkie wymienione wyżej kaplice to kościółki filialne parafii Tęgoborze i Łososina Dolna.
Parafia Tęgoborze wzmiankowana jest już w XIV wieku, od połowy XVIII wieku jej siedzibą był drewniany kościół, wybudowany na miejscu starej świątyni, który dziś możemy podziwiać w Tabaszowej. Kościół ten zbudowano w 1753 r odnowiono zaś w 1891r. Wewnątrz znajduje się polichromia figuralna i ornamentalna z 1895-odnowiona w 1935 r. Ołtarz główny pochodzi z II połowy XVTII w, wykonany jest w stylu rokokowym, w nim umieszczone są obrazy: Matki Boskiej z Dzieciątkiem i Św. Mikołaja, Ołtarze boczne pochodzą też z II połowy XVIII w, w lewym widnieje obraz Chrystusa Frasobliwego i M.B. Różańcowej, w prawym Św, Antoniego i Serca Jezusa.
Obecny kościół w Tęgoborzy pod wezwaniem Najdroższej Krwi Chrystusa Pana, wzniesiony został w latach 1959- 1966 wg projektu Tadeusza Brzozy - znanego taternika. Ma wysoką wieżę, murowany jest z kamienia, cegły i żelbetu, kryty blachą. Jest to świątynia jednonawowa z niewyodrębnionym prezbiterium zamkniętym półkoliście, W oknach umieszczone są witraże przedstawiające sceny drogi krzyżowej i zmartwychwstania Chrystusa.
Kościół na Juście pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny . Już w X wieku miał tu według tradycji, swą pustelnię św. Just i tu zakończył pustelnicze życie w lipcu 1007 r. W miejscu dawnej pustelni powstać miał w 1083 niewielki kościółek-zniszczony przez Tatarów. Kolejny wzniesiono ok. 1400 r., wreszcie w II połowie XVII w. stanął istniejący do dziś kościółek pod wezwaniem Najświętszej Panny Marii.
Cennym zabytkiem przeszłości był drewniany kościół w Łososinie Dolnej wzniesiony w 1739 r., noszący wezwanie św. Piotra i Pawła a obecnie przeniesiony do skansenu w Nowym Sączu. Obok starego kościoła wybudowano w latach 1983-1987 nowy, murowany, trzynawowy, wyróżniający się oryginalną architekturą.
W latach 1958-1961 wybudowano nowoczesny z cegły i kamienia kościół w Żbikowicach. Jest to świątynia jednonawowa z wnętrzem nakrytym stropem kasetonowym. W niej znajduje się obraz Matki Boskiej Bolesnej z ok. 1868 r. przeniesiony z kaplicy na dawnym cmentarzu cholerycznym.
Również w Michalczowej wybudowano murowany, jednonawowy kościół, który konsekrowano w 1994 roku.

KAPLICZKI I KRZYŻE PRZYDROŻNE
Charakterystyczną cechą, krajobrazu ziemi tęgoborskiej i łososińskiej są przydrożne kapliczki i krzyże. Są to dzieła sztuki ludowej budowane z drewna, kamienia lub cegły. Powstające kapliczki i krzyże były wyrazem wiary i religijności miejscowej ludności. Wznoszono je także jako wotum wdzięczności bądź z prośbą o opiekę w rodzinie, dobre urodzaje lub z okazji uroczystości jubileuszowych.
Kapliczki do dziś pełnią ogromna rolę w życiu parafian. To przy nich odbywają się nabożeństwa majowe lub inne uroczystości religijne.
W roku 2000 parafianie Tęgoborzy ufundowali Krzyż Jubileuszowy, który umieszczono na górze Radiów. Krzyż rozpościera się na wzniesieniu a swoimi ramionami ogarnia jakby wszystkich mieszkańców tej ziemi.

Na terenie gminy znajdują się jeszcze dwa zabytkowe kościółki.

Jednym z nich jest kościółek na górze św. Justa a drugi na Tabaszowej.

Do pozostałych zabytków gminy można zaliczyć:

- kaplica cmentarna z 1883 r.
- trzy lipy przy kościele z 1840 r.
- dwór (przy drodze na Limanową)
- kapliczki przydrożne
- XIX w. murowany parterowy pałac klasycystyczny z facjatą
(obok parterowa oficyna z XIX w.
- most Stacha w Znamirowicach

Zabytki - „ślady przeszłości" -Tęgoborze

Tęgoborze to stara miejscowość. Jej historia sięga, co najmniej średniowiecza, ponieważ pierwsze wzmianki o parafii Tęgoborze pochodzą z XIV wieku, a według tradycji istniała na tym terenie osada już w X wieku, założona przez św. Justa na górze, która do dziś nosi jego imię. Jednakże osadnictwo w tych okolicach istniało prawdopodobnie jeszcze wcześniej. We wsi Białawoda, w sąsiedztwie Tęgoborzy natrafiono bowiem na fragmenty ceramiki łużyckiej, a na szczycie Białejwody - tzw. Zamczysku zlokalizowano późnołużycki gród.

Materialnych śladów tej długiej historii Tęgoborzy jest jednak niewiele. Przyczyniły się do tego na pewno najazdy Tatarów, Szwedów oraz ariańskiego dziedzica Tęgoborzy- Cyryla Chrząstowskiego, który w latach 1605-1611 splądrował kościół parafialny w Tęgoborzy oraz ograbił i doszczętnie zniszczył zespół klasztorny OO. Marków na Juście.

Najstarszym zabytkiem Tęgoborzy jest XVII- wieczny kościół, św. Justa, a w nim obrazy Matki Bożej Juścieńskiej oraz świętego Justa- także pochodzące z XVII wieku.

O przeszłości Tęgoborzy mówi też XVIII- wieczny drewniany kościół parafialny, który obecnie znajduje się w Tabaszowej.

Ważnym zabytkiem jest też klasycystyczny pałac z początku XIX wieku, wzniesiony przez Stadnickich na miejscu rezydencji wcześniejszych właścicieli wsi. Do dziś wspaniale prezentuje się jego kolumnowy portyk z trójkątnym frontonem, oraz piękny taras od strony ogrodu. Pałac stał kiedyś w 3-hektarowym parku mieszczącym staw rybny misternie połączony z ozdobną sadzawką w pałacowym salonie. Świetności majątku położyła kres rabacja chłopska z 1846 roku. Właściciel ratując życie zbiegł ale pałac został zniszczony, a majątek przejęty później przez dalekich krewnych- rozprzedany. W 1920 roku pałac został częściowo odnowiony, a po wojnie odrestaurowany i wykorzystany jako ośrodek wczasowy:

Do śladów przeszłości Tęgoborzy zaliczyć też można budynek dawnej szkoły wzniesiony w 1906 roku, budynek starej plebani oraz dom zwany„Gotfrydówką". Nazwa tego domu wzięła się stąd, że mieszkał tam otoczony niechlubną, sławą, wójt i tęgoborski organista- Józef Gottffried. Był to volksdeutsch, który w czasie okupacji przyczynił się do śmierci wielu Tęgoborzan, w tym proboszcza tęgoborskiej parafii - księdza Franciszka Staszałka. „ Gotfrydówką" wykorzystywana była po wojnie jako dodatkowy budynek szkolny i mieszkanie dla nauczycieli.

Poza granicami gminy Łososia Dolna można zobaczyć ciekawe obiekty takie jak:

- Tropie kościółek pod wezwaniem św. Świerada i Benedykta z XI w i pustelnia św. Świerada
- zamek w Tropsztynie z XIII w. (z którym wiąże się bardzo ciekawa historia związana ze skarbem Inków i osobą Andrzeja Benesza,
którą można poznać z ust przewodnika)
- baszta w Czchowie (są to pozostałości po najstarszym zamku królewskim strzegącym traktu węgierskiego, związanym z rodem Jagiełłów)
- w Rożnowie znajdują się:

• unikatowy na skalę światową Beluard (renesansowa budowla obronna wzniesiona przez hetmana Tarnowskiego. Podobna budowla znajduje się tylko we Francji pod Paryżem)
• XVI w. ruiny zamku Zawiszy Czarnego

Drewniany kościół pod wezwaniem św. Wojciecha w Rożnowie (jednonawowy, konstrukcji zrębowej, szalowany, zbudowany w 1661r)